Ben je goedkoper uit bij een particulier?

Over de hele linie is een particulier zo'n 5% goedkoper voor dezelfde auto. Op een auto van 15.000 euro is dat al gauw 750 euro. Maar dat gemiddelde verbergt grote verschillen tussen merken.

Bij de gewone volumemerken lever je als particuliere verkoper flink in: bij Opel en Citroën vraagt een particulier 9 tot 11% minder dan het autobedrijf voor een gelijkwaardige auto. Bij de Duitse premiummerken blijft er van dat voordeel weinig over. Onderstaande grafiek laat per merk zien hoeveel goedkoper een particulier is.

Grofweg vallen de merken in drie groepen uiteen. Het meeste voordeel pak je bij Opel, Citroën en MINI, met Peugeot, Renault, Ford en Fiat er vlak achter: zeven tot elf procent onder de prijs van het autobedrijf voor een gelijkwaardige auto. Een stevig voordeel van vier tot zeven procent zit bij Kia, Nissan, Toyota en Volvo. Stuk voor stuk merken met een grote, prijsbewuste tweedehandsmarkt waar de koper precies weet wat een auto waard is. Wie zijn Corsa of C3 snel kwijt wil, móét scherp gaan zitten, anders klikt de koper door naar het volgende exemplaar.

En dan de andere kant. Bij SEAT, Volkswagen en BMW is het voordeel geslonken tot zo'n tweeënhalf procent, en bij Audi en Mercedes blijft er met één à twee procent nauwelijks iets over. Deels is dat emotie: een eigenaar vindt zíjn A4 net even bijzonder en hangt er een optimistische prijs aan, dicht tegen de showroomprijs aan. Wie zo'n Duitser bij een particulier koopt, betaalt dus bijna de dealerprijs, maar dan zonder de garantie.

Ook per brandstof is het beeld eenduidig. Bij benzineauto's is een particulier gemiddeld zo'n 5,5% goedkoper, bij elektrische auto's ruim 5%. Op een EV van 20.000 euro is dat meer dan duizend euro; mede doordat tweedehands EV-prijzen dit voorjaar stegen en particulieren hun vraagprijs trager aanpassen aan dat hogere niveau. Bij hybrides is het voordeel met 3% wat kleiner. Diesel is de enige uitzondering: daar ontlopen particulier en autobedrijf elkaar vrijwel niets.

Nieuw in deze editie: we volgden ook hoé lang auto's te koop staan. Per auto voegden we alle advertenties van dezelfde verkoper samen tot één verkoopperiode, zodat een herplaatste advertentie niet als nieuwe verkoop meetelt. Het verschil is groot.

De helft van de particuliere auto's is binnen vier weken uit het aanbod verdwenen. Bij autobedrijven duurt dat rond de zeven weken. En dat ligt niet aan het soort auto's: het patroon is in elke prijsklasse hetzelfde, van auto's onder de 5.000 euro tot boven de 20.000 euro.

Het traagst verkopen de Duitse premiummerken bij het autobedrijf: van de zakelijk aangeboden Audi's, BMW's en Mercedessen staat de helft er na bijna acht weken nog. Een particulier verkoopt diezelfde merken in zo'n vier weken. Het beeld klopt met de prijzen hierboven: de particulier prijst om te verkopen, het autobedrijf prijst om marge te houden en kan wachten tot er iemand toehapt.

Voor jou als koper betekent dit vooral: bij een particuliere auto heb je minder bedenktijd. Wie wacht tot het weekend, is een scherp geprijsd exemplaar regelmatig kwijt.

Wat gebeurt er als een auto níet snel verkoopt? Ook daar gedragen particulieren en autobedrijven zich heel verschillend. We volgden de vraagprijzen van auto's die minstens dertig dagen te koop stonden.

Van de particulieren die na een maand nog niet verkocht hebben, heeft 40% de prijs dan al minstens één keer verlaagd. Bij autobedrijven is dat maar 14%. En als een particulier zakt, zakt hij ook echt: de mediane totale verlaging is 9,6%, tegen 4% bij bedrijven. Het moment waarop de eerste verlaging valt is bij beiden hetzelfde, na twee à drie weken, maar de particulier zakt daarna vaker door: gemiddeld twee verlagingen, tegen ruim één bij het bedrijf.

Voor de koper betekent dit twee dingen. Een particuliere auto die al een paar weken te koop staat, is vaak al in prijs gezakt of staat op het punt dat te doen. En de vraagprijs is niet de eindprijs: dit zijn de bedragen in de advertentie, wat er uiteindelijk betaald wordt ligt vaak nog lager. Een particulier wil van zijn auto af. Hij heeft geen verkooptarget, geen showroom om te vullen en geen inkoopprijs die hij moet terugverdienen. Juist bij een advertentie die al een tijdje loopt, valt er dus wat te onderhandelen. Een autobedrijf heeft die ruimte veel minder: de marge is meestal al krap en de prijs doorgerekend.

De drie metingen vertellen samen één verhaal. Een autobedrijf rekent kosten door die een particulier niet heeft: garantie, een afleverbeurt, de showroom, personeel. En een bedrijf kan wachten; een auto die twee maanden staat is vervelend, maar geen ramp. Een particulier heeft die luxe niet. Die wil van zijn auto af, prijst daarom scherper, verlaagt sneller en is zijn auto eerder kwijt.

Dat het voordeel per merk zo verschilt, komt door de koper. Bij volumemerken als Opel en Peugeot is de markt groot en transparant: de koper weet precies wat een exemplaar waard is en de verkoper moet mee. Bij een geliefde Duitse premiumauto blijft een optimistische vraagprijs langer staan, omdat er altijd wel iemand toehapt. Autobedrijven zijn dus niet duur; particulieren zijn vooral goedkoper dan hun vraagprijs op het eerste gezicht doet vermoeden.

Een lagere prijs betekent niet automatisch een betere koop. Bij een autobedrijf zit er vaak garantie op, regelmatig via BOVAG, is de auto nagekeken en heeft hij een beurt en verse APK gehad. Koop je bij een professionele verkoper, dan heb je bovendien recht op een auto die doet wat je ervan mag verwachten.

Bij een particulier vervalt dat. Je koopt zoals gezien, zonder garantie. Het prijsvoordeel van gemiddeld 5% is dus deels de prijs van die zekerheid. Particulier kopen loont vooral waar het voordeel het grootst is, bij de volumemerken, én als je de auto goed kunt beoordelen of laat keuren. Bij een Audi of Mercedes, waar het verschil maar één à twee procent is, is de afweging simpel: voor bijna dezelfde prijs krijg je bij het autobedrijf de zekerheid er vrijwel gratis bij.